ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 5ου ΠΑΝΑΡΣΑΚΕΙΑΚΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

 

Η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία διοργανώνει το 5ο Παναρσακειακό Μαθητικό Συνέδριο με τίτλο: «Ο γλωσσικός μας πολιτισμός: Η γλώσσα στην παιδεία, στην επιστήμη, στην τέχνη, στα γράμματα, στη ζωή μας». Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί 16 και 17 Απριλίου 2016 στα Σχολεία τής Εκάλης και μπορούν να συμμετάσχουν σε αυτό εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων και μαθητές τής Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου, Α΄ και Β΄ Λυκείου από όλα τα Σχολεία Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας.

 

Σκοπός τού Συνεδρίου είναι να αναδειχθεί η αξία τού ανθρώπινου λόγου, ο οποίος αφενός αποτελεί την ενδιάθετη ικανότητα τού ανθρώπου να αντιλαμβάνεται και να διαμορφώνει τα συνεχώς διευρυνόμενα όρια τού «έξω» κόσμου και αφετέρου συνιστά πολύτροπη έκφραση τού «έσω» κόσμου μέσω διαφορετικών μορφών ανθρώπινης δημιουργίας. Ειδικότερα, οι μαθητές καλούνται να ερευνήσουν κατά πόσο ο άνθρωπος, μέσω τής γλώσσας, πρώτον διαμορφώνει συνείδηση τού εαυτού του και συνείδηση τής ομάδας στην οποία εντάσσεται (εθνική, κοινωνική) και δεύτερον νοηματοδοτεί τα δημιουργήματά του (στην επιστήμη, στον πολιτισμό, στην τέχνη κ.α.).

 

Στόχοι τού συνεδρίου είναι οι μαθητές:

  • Να διερευνήσουν τη σχέση τής γλώσσας με την εθνική ταυτότητα, την ιστορία, τις αξίες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε λαού.

  • Να μελετήσουν τη γλώσσα ως κοινωνικό προϊόν και ως μέσο επικοινωνίας μεταξύ ατόμων και λαών.

  • Να εξετάσουν την πολυπλοκότητα, τη δημιουργικότητα και την εξελικτική δυνατότητα τού συστήματος τής γλώσσας και των επικοινωνιακών κωδίκων.

  • Να αντιληφθούν τη δυναμική τής ελληνικής και των άλλων γλωσσών καθώς και τη διαλεκτική σχέση τους.

  • Να αναδείξουν τις πολυάριθμες μορφές έκφρασης τού ανθρώπου μέσα από τις ποικίλες μορφές τέχνης, ώστε να κατανοήσουν ότι και αυτές αποτελούν μέρος τού καλούμενου γλωσσικού πολιτισμού.

  • Να μελετήσουν τη γλώσσα ως όχημα τής επιστημονικής σκέψης και τής έρευνας και ως αντικείμενο διαφορετικών επιστημονικών κλάδων.

  • Να κατανοήσουν βιωματικά και ομαδοσυνεργατικά τις διαδικασίες που αφορούν στην παρουσίαση μιας εργασίας σε ένα επιστημονικό μαθητικό συνέδριο: να ερευνήσουν τη βιβλιογραφία, να συλλέξουν τα στοιχεία που τους ενδιαφέρουν και να εκπονήσουν μια εργασία. Στη συνέχεια να δημιουργήσουν μια ηλεκτρονική προβολή με τα αποτελέσματα τής έρευνάς τους και να την παρουσιάσουν ενώπιον μαθητικού και επιστημονικού κοινού.

  • Να εκφραστούν με ποικίλες μορφές δημιουργίας έχοντας ως αφετηρία τον προβληματισμό τους σχετικά με την έννοια τής γλώσσας, τής έκφρασης και τής επικοινωνίας.

  

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

 

 

1. Γλώσσα και επιστήμες

Ενδεικτικά θέματα:

 

Γλώσσα και Γλωσσολογία

  • Ιστορία τής ελληνικής γλώσσας (το γλωσσικό ζήτημα, η ελληνική γραφή)

  • Σύγχρονες ελληνικές διάλεκτοι (π.χ. τοπικές διάλεκτοι, τα Γραικάνικα τής κάτω Ιταλίας)

  • Ορθογραφία

  • Λεξικά – λεξικογραφία

  • Γιατί αλλάζει η γλώσσα;

  • Η αλλαγή τής σημασίας των λέξεων στο χρόνο

  • Προέλευση φράσεων-παροιμιών

  • Προϊστορικά και αρχαία σύμβολα

 

Γλώσσα και Φιλοσοφία

  • Αριστοτέλης, Πλάτων, Βιτγκενστάιν

 

Γλώσσα και Μαθηματικά

  • Η μαθηματική γλώσσα στην επιστήμη και το σχολείο ως σύνθεση επί μέρους γλωσσών

  • Η χρήση τής φυσικής γλώσσας στα Μαθηματικά (ορισμοί, ετυμολογία)

  • Τα μαθηματικά και η γλώσσα τους ως μέσον έκφρασης και καλλιτεχνικής δημιουργίας

  • Από τη μαθηματική Λογική στην καθημερινή γλωσσική επικοινωνία

  • Αντιστοιχίες γλωσσικών φαινομένων στη μαθηματική γλώσσα

 

Γλώσσα και Φυσικές επιστήμες

  • Η γλώσσα των Φυσικών Επιστημών και η καθημερινή γλώσσα

  • Φυσικές έννοιες και ψυχολογία τής μάθησης

  • Φυσικές Επιστήμες και επιστημονικός αλφαβητισμός

  • Η γλώσσα των Φυσικών Επιστημών και η γλώσσα τής τέχνης

  • Κώδικες επικοινωνίας στο ζωικό βασίλειο

  • Η σημασία τής ακριβολογίας στη διατύπωση ορισμών στις Φυσικές Επιστήμες

  • Λαϊκή σοφία και θετικές επιστήμες

  • Η εκλαΐκευση επιστημονικών όρων και θεωριών

 

Γλώσσα και Ψυχολογία

  • Διαταραχές λόγου (π.χ. αφασία, αυτισμός)

  • Η γλώσσα των συναισθημάτων

  • Γλώσσα και ηλικία

 

Γλώσσα και Θεολογία

  • Θεολογική γλώσσα: θεολογικοί όροι και κύρια ονόματα

  • Η διάδοση των θρησκειών μέσω τής γραφής

  • Η γλώσσα τής Αγίας Γραφής

 

Γλώσσα και Πληροφορική

  • Η ηλεκτρονική λεξικογράφηση τής ελληνικής γλώσσας

  • Γλώσσες προγραμματισμού

  • Τεχνητή νοημοσύνη και γλώσσα: Συσκευές ρομποτικής που αναπαράγουν την ανθρώπινη γλώσσα. Κινητά τηλέφωνα που μιλούν ή ανταποκρίνονται στην ανθρώπινη ομιλία.

  • Η δυσκολία χρήσης/αναγνώρισης τής ελληνικής γλώσσας στο διαδίκτυο.

  • Σύμβολα ηλεκτρονικά που χρησιμοποιούνται αντί τής γλώσσας.

 

2. Ξένες γλώσσες

Ενδεικτικά θέματα:

  • Επιρροές ελληνικής σε άλλες γλώσσες και αντίστροφα

  • Τεχνητές γλώσσες

  • Γλώσσες που χάνονται

  • Πολυγλωσσία και εθνική ταυτότητα (π.χ. δίγλωσσα έθνη: Βέλγιο, Καναδάς)

  • Προέλευση των ευρωπαϊκών γλωσσών

  • Γλωσσομάθεια

  • Γλωσσικά δάνεια - αντιδάνεια

  • Εκμάθηση ελληνικής ως ξένης γλώσσας

  • Χαμένοι στη μετάφραση – Δυσκολίες στη μετάφραση

  • Το φαινόμενο τής διγλωσσίας/πολυγλωσσίας.

  • Παροιμίες, ιδιωματισμοί, πώς αποδίδονται σε διάφορες γλώσσες

  • Παράξενα των ξένων γλωσσών (η δήλωση τού χρώματος, η ερώτηση, η απόδοση τού χρόνου)

  • Φορείς διάδοσης τής γλώσσας και τού πολιτισμού άλλων χωρών

3. Γλώσσα και τέχνη

Ενδεικτικά θέματα:

  • Η γλώσσα στη λογοτεχνία (π.χ. γλώσσα και υπερρεαλισμός, αμφισημία/πολυσημία, η δημιουργική δύναμη τής γλώσσας)

  • Λογοτέχνες απέναντι στη γλώσσα

  • Η γλώσσα τού κινηματογράφου

  • Η γλώσσα τής ζωγραφικής

  • Η γλώσσα τής μουσικής

  • Η γλώσσα τού χορού

  • Η γλώσσα τού θεάτρου

  • Η γλώσσα των κόμικς

     

4. Γλώσσα και εκπαίδευση

Ενδεικτικά θέματα:

  • Σχολικά βιβλία γλώσσας

  • Δημιουργική γραφή

  • Αγωγή προφορικού λόγου - Ρητορικοί Αγώνες

  • Δυσλεξία

  • Η ελληνική στα ξένα εκπαιδευτικά συστήματα

  • Πώς θα ήθελα να διδάσκεται το μάθημα τής Γλώσσας;

  • Παιχνίδι ορθογραφίας

  

5. Γλώσσα και κοινωνία

Ενδεικτικά θέματα:

  • Η γλώσσα τού πολέμου

  • Η γλώσσα τής πολιτικής

  • Προπαγάνδα

  • Ξύλινη γλώσσα

  • Ρητορική

  • Λεκτική βία: όταν οι λέξεις πονάνε

  • Γλώσσα και διακρίσεις

  • Λάθη στη χρήση τής γλώσσας

  • Η ηθική τής γλώσσας

  • Η αργκό

  • Η γλώσσα των γκράφιτις

  • Η γλώσσα τής διαφήμισης

  • Η γλώσσα τής εικόνας

  • Η γλώσσα τής δημοσιογραφίας

  • Τηλεοπτικές εκπομπές για τη γλώσσα

  • Επίδραση τηλεόρασης στη γλώσσα

  • Επίδραση διαδικτύου στη γλώσσα

  • Πώς η ιστορία των λέξεων συνδέεται με πολιτισμικά ή εθνικά χαρακτηριστικά ενός λαού

  • Αναλφαβητισμός

  • Γλώσσα τού σώματος

  • Νοηματική γλώσσα

  • Γλώσσα Μπράιγ

     

6. Η γλώσσα ως ταυτότητα

Ενδεικτικά θέματα:

  • Η γλώσσα ως μέσο ένταξης σε κοινωνικές ομάδες

  • Γλώσσα των νέων (προβλήματα επικοινωνίας: νέων-μεγαλυτέρων, η επικοινωνία στο σχολείο, greeklish)

  • Διαμόρφωση εθνικών γλωσσών

     

Ενδεικτικές δραστηριότητες

Η συμμετοχή στο Συνέδριο μπορεί να έχει, ενδεικτικά, κάποια από τις παρακάτω μορφές:

  1. Εισηγήσεις

  2. Poster

  3. Μουσικά δρώμενα

  4. Δραματοποιήσεις

  5. Εικαστικά: ζωγραφική σύνθεση, σχέδιο

  6. Έκθεση φωτογραφίας

  7. Ταινίες μικρού μήκους

  8. Ρητορικά αγωνίσματα

  9. Δημιουργική γραφή

  10. Ψηφιακές εφαρμογές

  11. Εργαστήρια

 Άλλη δραστηριότητα