Ο λοιμός της αρχαίας Αθήνας: Ένας γρίφος της αρχαιότητας για τους επιστήμονες του σήμερα

Στέλιος Δημουλιάς, Λάσκαρης Ζωγράφος, Κυριακή Ταρασίδου, Τατιάνα Σερέφα
Αρσάκειο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης, Τάξη Γ΄
Υπεύθυνοι καθηγητές: Λεωνίδας Κατσικαρίδης, Αλέξιος Κοκκάλου

 

Κατά την διάρκεια των εργασιών για την κατασκευή του ΜΕΤΡΟ της Αθήνας το 1994, τα συνεργεία που εργάζονταν κάτω από την επίβλεψη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας στην περιοχή του Κεραμεικού, όπου βρίσκονταν το νεκροταφείο της Αρχαίας Αθήνας, αντίκρισαν έναν παράξενο ομαδικό τάφο. Σε αντίθεση με τους υπόλοιπους τάφους που ήταν ατομικοί και τα κτερίσματα φανέρωναν την φροντίδα των συγγενών τους, ο ομαδικός τάφος ήταν ρηχός και πρόχειρος, και καμία τιμή δεν έδειχνε να είχε αποδοθεί στους νεκρούς. Ήταν φανερό ότι κάποια σοβαρότατη περίσταση είχε επιβάλει αυτήν την βεβιασμένη ταφή. Οι αρχαιολογικές μέθοδοι χρονολόγησης έδειξαν ότι οι νεκροί ήταν θύματα του λοιμού που έπληξε τους πολιορκημένους μέσα στα Μακρά Τείχη Αθηναίους κατά το 2ο έτος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Οι Αθηναίοι αποδεκατίστηκαν, χάνοντας περίπου το 1/3 του πληθυσμού τους. Ο Θουκυδίδης, θύμα και ο ίδιος της νόσου, περιγράφει παραστατικά τα συμπτώματα και τα αποτελέσματά της στην πόλη της Αθήνας. Φυσικά, ήταν αδύνατο να διαγνώσει τα αίτιά της. Έτσι, με την περιγραφή των συμπτωμάτων του λοιμού κληροδότησε έναν γρίφο στους γιατρούς, κυρίως του 19ου και του 20ού αι. Ποιο ήταν το μικρόβιο που προκάλεσε τον λοιμό της Αθήνας; Την απάντηση έδωσαν οι σύγχρονοι ερευνητές, που μελέτησαν το DNA του μικροβίου που εγκλωβίστηκε στην πολφική κοιλότητα των δοντιών των θυμάτων του ομαδικού τάφου: τυφοειδής πυρετός που οφείλεται στην Salmonella enterica serovar typhi.

 

 

 
Πατήστε για δείτε την παρουσίαση της εργασίας   Για να δείτε την εργασία πατήστε εδώ