Καταλύτες

Μαρία-Ελένη Αγοράνου, Νικόλαος Αναγνωστόπουλος
Β΄ Τοσίτσειο-Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Εκάλης, Τάξη Β΄
Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παναγιώτα Παυλή

 

Kαταλύτης ονομάζεται κάθε χημική ουσία που με την παρουσία της σε ένα σύστημα επηρεάζει την ταχύτητα μιας χημικής αντίδρασης, ενώ η ίδια παραμένει αναλλοίωτη. Τέτοιες ουσίες συναντάμε πολλές στους ζώντες οργανισμούς και δεν είναι παρά τα γνωστά μας ένζυμα ή αλλιώς βιοκαταλύτες. Τα ένζυμα παράγονται στις μέρες μας βιομηχανικά και χρησιμοποιούνται σε πολλούς κλάδους της βιομηχανίας (π.χ. βιομηχανία τροφίμων). Τα τελευταία όμως χρόνια έχουν βρει σημαντική εφαρμογή και οι ανόργανοι καταλύτες, οι οποίοι, επιταχύνοντας αντιδράσεις με βιομηχανική εφαρμογή, επιτυγχάνουν σημαντική μείωση στο κόστος παραγωγής.

Η έννοια της κατάλυσης έχει γίνει οικεία τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο λόγω της εφαρμογής της στα καταλυτικά αυτοκίνητα με αποτέλεσμα τη μείωση των ρύπων και την προστασία τού περιβάλλοντος. Οι καταλύτες χωρίζονται σε θετικούς, όταν  επιταχύνουν μια χημική αντίδραση, και σε αρνητικούς ή αναστολείς, όταν την επιβραδύνουν. Οι καταλύσεις αντίστοιχα χωρίζονται σε ετερογενείς και ομογενείς, ανάλογα με τη φάση του καταλύτη σε σχέση με τα αντιδρώντα. Υπάρχουν και οι αυτοκαταλύσεις, κατά τις οποίες ένα από τα προϊόντα της αντίδρασης δρα ως καταλύτης. Η δράση των καταλυτών ερμηνεύεται είτε με τη θεωρία της προσρόφησης είτε με τη θεωρία των ενδιάμεσων σταδίων. Η πρώτη παρομοιάζει τον καταλύτη με ένα σφουγγάρι έτοιμο να προσροφήσει τα αντιδρώντα μόρια και ερμηνεύει, κυρίως, τις ετερογενείς καταλύσεις, ενώ η δεύτερη τις ομογενείς.

 

 
Πατήστε για δείτε την παρουσίαση της εργασίας   Για να δείτε την εργασία πατήστε εδώ